Emir defteri nedir? Limit emir, piyasa emri ve eşleşme

Borsada her işlem bir alıcının ve bir satıcının emirlerinin eşleşmesiyle oluşur. Bekleyen emirlerin tutulduğu yere emir defteri ya da derinlik denir. THE SPEK borsa oyunu, sürekli eşleşen gerçekçi bir emir defteri kullanır.

1. Emir defteri (derinlik)

Defterin bir tarafında alış emirleri (en yüksek fiyat en üstte), diğer tarafında satış emirleri (en düşük fiyat en üstte) sıralanır. En iyi alış ile en iyi satış arasındaki farka makas (spread) denir. Sığ tahtalarda kademelerdeki lot az, makas geniştir.

2. Limit emir

Limit emirde fiyatı sen belirlersin. Alış emrinde belirlediğin fiyattan veya daha ucuzundan, satış emrinde belirlediğin fiyattan veya daha pahalısından işlem görür. Karşılık yoksa emir defterde bekler; iptal edebilir veya değiştirebilirsin. Fiyat kontrolü sağlar ama dolma garantisi yoktur.

3. Piyasa emri

Piyasa emrinde fiyat belirtmezsin; emir karşı taraftaki en iyi fiyattan başlayarak, gerekirse sonraki kademelere geçerek hemen gerçekleşir. Hız sağlar ama derinlik zayıfsa ortalama fiyatın beklentinden kötü olabilir. Oyunda piyasa emirleri tavan ve taban sınırını aşamaz.

4. Fiyat-zaman önceliği

Aynı tarafta bekleyen emirlerde önce daha iyi fiyat, fiyat aynıysa daha önce yazılan emir işlem görür. Tavan kilitli bir hissede tavandan sonradan yazdığın alış emri, önündeki kuyruk erimeden dolmaz. Ayrıntı için tavan ve taban rehberine bak.

5. Kademe süpürme ve kayma

Büyük bir emir, bir kademedeki lotları bitirince bir sonraki kademeye geçer; buna kademe süpürme denir. Gerçekleşen ortalama fiyat ile ilk görülen fiyat arasındaki farka kayma (slippage) denir.

Örnek: Satış tarafında 25,00 ₺'de 10.000 lot, 25,02 ₺'de 15.000 lot, 25,04 ₺'de 20.000 lot olsun. 30.000 lotluk piyasa alış emri 10.000 lotu 25,00 ₺'den, 15.000 lotu 25,02 ₺'den ve 5.000 lotu 25,04 ₺'den alır. Ortalama fiyat yaklaşık 25,017 ₺ olur ve son fiyat 25,04 ₺'ye çıkar.

6. Komisyon ve aracı kurum seçimi

Her işlemde aracı kurum komisyonu ve üzerine vergi kesilir. THE SPEK'te 16 kurgusal aracı kurum farklı komisyon teklifleri sunar; hesap açtığın kurumu emir ekranından seçebilirsin. Seçtiğin kurum, işleminin AKD ve takas tablolarında hangi kurum adıyla görüneceğini de belirler. Sık işlem yapan bir oyuncu için binde birkaçlık komisyon farkı uzun vadede ciddi tutarlara ulaşır.

İlgili dersler